Elektrik Kazalarında İlk Yardım
Endüstriyel gelişmelere paralel olarak elektrik enerjisinin insan yaşamında ki yeri hergün biraz daha artmaktadır.Günlük yaşantımız içinde,elektrikli cihazlarla adeta birlikte yaşamaktayız.Bu sebeple,elektrikle ilgili kazalar da diğer nedenlerle meydana gelen kazarlara oranla daha büyük ölçülerde can ve mal kaybına sebep olmaktadır.Kazaların önlenmesi konusunda alınması gerekli güvenlik tedbirlerinin yanında özellikle elektrik çarpması durumunda yapılacak ilk yardım uygulamaları ,pek çok kazalının hayata dönmesini sağlayabilmektedir.
Elektrik enerjisi insan organizmasında :
- Şok bilinç kaybına
- Çeşitli derecelerde yanıklara
- Kasılma ve kramplara
- Böbreklerin çalışmasının bozulmasına.
- Solunum ve kalp durmasına
Olaylarının meydana gelmesine sebep olur.
Elektrik çarpmalarında ,
- Vücuttan geçen akımın miktarı
- Akımın geçtiği yol
- Akıma maruz kalma süresi
- Vücut direnci
Önem arz etmektedir.
Örneğin göğüs bölgesinden geçen akım göğüs kaslarında kramplar oluşturabilir ve solunum durabilir.”20mA’den büyük akımlar” kalp kaslarının uyarılması,kalpte elektrik dengesinin bozularak durmasına yol açar.( Kalp Fibrilasyonu ) .Zararsız küçük akım çarpmalarında da korku sebebi ile düşme,çarpma gibi mekanik nedenle kazalar meydana gelmektedir.
İnsanın hissedebileceği akım 0,01mA’den başlamakta 15-25mA”e kadar büyük bir tehlike oluşturmamaktadır.(I. Bölge ) 50mA’e kadar ( II. Bölge ) olan akımlarda 30sn den sonra bilinç kaybı,3-4 dakika içinde solunum ve kalp durması ile ölüm meydana gelebilir.Yapay solunum ve kapalı kalp masajı ile kazalının hayata döndürülmesi mümkündür. III. ve IV. Bölgelerde ise akciğer ödemi,bilinç kaybı,yanıklar,ark nedeni ile oluşan tehlikeli yanıklar,böbrek arızları gibi ciddi sonuçlar meydana gelebilir.( 100-200mA)
Kazalının durumuna göre gerekli yardım teknikleri uygulanır.
YAPAY SOLUNUM VE KAPALI KALP MASAJI
Elektrik çarpmaları genellikle solunum ve kalp durmasına neden olur.Beyin dokuları ancak 3-5 dakika oksijensiz kalmaya dayanabilecekleri için ,kazalı süratle akımdan kurtarılır,güvenli bir yere alınır.Sert bir zeminde sırt üstü yatırılır.Soluk yolunun açılması için çene ucu,kemik kısmından tutularak yukarı kaldırılır ve diğer elle alın aşağı doğru bastırılır.Burun kanalları baş ve işaret parmağı ile sıkıştırılır.İlk yardımı yapan kişi derin bir soluk alır,ağzını kazalının ağzı üzerine sıkıca kapatıp nefesini kazalının akciğerine gönderir.Kazalının göğüs kafesi şişer,ilk yardımcı doğrulur derin bir nefes alarak tekrar bu işlemi devam ettirir.Her 2-3 saniyede bir soluk verilmelidir.Eğer ağızda dişlerde herhangi bir kanama varsa,çene ucu ağzı kapatılacak şekilde yukarı kaldırılır.İlk yardımcı soluğunu kazalının burnundan vererek ağızdan-buruna tekniğini uygulamayı sürdürür.Her soluk vermede kazalının göğüs kafesinin şişmesi ve inmesi takip edilmelidir.
Başlangıçta 8-10 soluk verilir.Sonra hemen kazalının boyunun yan tarafından şah damarına parmakla basınç yapılarak kalp atışları kontrol edilir.Eğer kalp durmuş ise hemen kapalı kalp masajı uygulanılmasına başlanmalıdır.
Kazalının göğüs kısmının yan tarafına diz çökülür. Sternim (göğüs) kemiğinin tam orta kısmına iki el üst üstüne konarak göğüs kafesinin 2,5-3cm esnetecek bir güç ile pres yapılır.Pres yani kalp masajı temposu 1001-1002-1003-1004,,,,,1015”e kadar sayılarak devam edilir.
Tek ilk yardımcı “2 nefes 15 pres” şeklinde uygulama yapar.İki ilk yardımcı varsa birisi yapay solunum yapar ve bir nefes verir.Diğeri kalp atışları yoksa 5 pres yapar “ 1 nefes 5 pres”.Şah damarı pres yapılmadan önce kontrol edilmeli eğer kalp atmıyorsa kalp masajı yapılmalıdır.
10 yaşına kadar çocuklarda uygulama “ 1 nefes 5 pres” şeklinde yapılır.Kalbe pres tek el ile uygulanır.Bir yaşına kadar bebeklerde kalp masajı bir nefes verilerek uygulanır ve tek elin iki parmağı ile yapılır.”1 nefes 5 pres” bebeklerde kalp atışları kol atardamarından üst kolun iç kısmından parmakla baskı yapılarak kontrol edilir.
Günümüzde yapay sonlum ve kapalı kalp masajı uygulamaları ile birçok kazalının yeniden hayat döndürülmesi mümkün olmaktadır.Bu tekniklerin öğrenilmesi bir insanlık görevi olarak kabul edilmelidir.
İLK YARDIM ÇANTASINDAN OLMASI GEREKENLER
©2009
Teknikel Mühendislik Pano Tüm Hakları Saklıdır.